ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ 1940
Εβδομήντα χρόνια πέρασαν από την ημέρα που οι Έλληνες δεχτήκαμε το ηλιόλουστο πρωινό της 28ης Οκτωβρίου 1940 το πολεμικό εγερτήριο. Σαν σήμερα, πριν από εβδομήντα χρόνια ο αλαζονικός δικτάτορας της φασιστικής Ιταλίας Μπενίτο Μουσολίνι έστειλε τα στρατεύματά του στην Ελλάδα πιστεύοντας ότι η κατάκτησή της θα ήταν περίπατος.
Η μικρή και υλικά ανίσχυρη Ελλάδα είχε τη δύναμη να ορθώσει το ανάστημά της μπροστά στη φασιστική πολεμική μηχανή που σάρωνε ολόκληρη την Ευρώπη. Κατέπληξε εχθρούς και συμμάχους. Ο Ελληνικός λαός σύσσωμος πρόταξε τα στήθη του στα χιονισμένα βουνά της Ηπείρου γράφοντας για μια ακόμα φορά νέες σελίδες δόξας. Οι Έλληνες στρατιώτες όρμησαν προς τα βορειοηπειρωτικά βουνά με απίστευτο ενθουσιασμό. Ήξεραν ότι είχαν να κάνουν με έναν εχθρό που υπερτερούσε σε δυνάμεις και με οπλισμό ασύγκριτα ανώτερο από το δικό τους.
Ξημερώνει η 28η Οκτωβρίου 1940. Έχει φτάσει η ώρα της αναμέτρησης για την Ελλάδα. Ο Ιταλός πρεσβευτής στην Αθήνα Γκράτσι επισκέπτεται τον Έλληνα πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά στην οικία του στην Κηφισιά και του επιδίδει το ιστορικό τελεσίγραφο με το οποίο κηρύσσεται επίσημα ο πολυπόθητος, για τους Ιταλούς, πόλεμος εναντίον της Ελλάδας. Το τελεσίγραφο είναι λιτό και ξεκάθαρο, ζητά ωμά «γη και ύδωρ». Η Ελλάδα πρέπει να παραδοθεί άνευ όρων στην φασιστική Ιταλία και να απαρνηθεί την υπερήφανη ιστορική της καταβολή.
Η απάντηση έρχεται σύσσωμη από ολόκληρο τον Ελληνικό λαό και είναι «ΟΧΙ». Ένα ΟΧΙ που έπεσε σαν αστραπή μέσα στην σκοτεινή και θολή ατμόσφαιρα της Ευρώπης. Ένα ΟΧΙ που γέμισε ελπίδα και θαυμασμό τους συμμάχους. Ένα ΟΧΙ που ανανέωσε το ιερό συμβόλαιο του Ελληνικού λαού με την ιστορία ότι αυτή η γη, όσο μικρή και να είναι, ήταν, είναι και θα παραμείνει ελεύθερη. Ο Ελληνικός λαός υπό την πολιτική ηγεσία του πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά, την στρατιωτική ηγεσία του Αρχιστράτηγου Παπάγου Αλεξάνδρου και τις ευχές του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρύσανθου ξεκινά για να γράψει ιστορία, για να δημιουργήσει το Έπος του 1940. Τώρα ξαναζεί το «Μόλων λάβε» του Λεωνίδα, το «Ελευθερία ή Θάνατος» των Αγωνιστών του 1821.
Από άκρη σε άκρη της Ελληνικής γης ξεχείλισε το ποτάμι του ενθουσιασμού ενάντια στην φασιστική απειλή. Όλοι οι Έλληνες ενωμένοι σαν ένα σώμα, γεμάτοι με λαχτάρα και φλογερό πόθο, ξεχύθηκαν στα χιονισμένα βουνά της Πίνδου και έδωσαν μάχη όχι μόνο για να ανακόψουν τον Ιταλό εισβολέα, αλλά για να νικήσουν το σκοταδισμό και τους δυνάστες γιατί οι Έλληνες, πιο πολύ από όλους, γνώριζαν τι θα πει σκλαβιά και δυνάστης. Τέτοια ήταν τότε η ψυχολογία του λαού. Τέτοιο ήταν το ηθικό υπόβαθρο της κοινωνίας. Άραγε, πόσο διαφέρουμε εμείς σήμερα;
Η ώρα για το μεγάλο αγώνα είχε σημάνει. Ο Ελληνικός στρατός ακαταπόνητος ρίχνεται στη μάχη και η Ιταλική εισβολή σκοντάφτει στην αλύγιστη αντίσταση του Έλληνα στρατιώτη. Τις ημέρες που ακολούθησαν την κήρυξη του πολέμου, οι Έλληνες στρατιώτες πολέμησαν κάτω από αντίξοες καιρικές συνθήκες, χωρίς τα απαραίτητα μέσα, έχοντας ελλείψεις σε εφόδια και πυρομαχικά. Οι Ιταλικές δυνάμεις ήταν αριθμητικά υπέρτερες και άριστα εξοπλισμένες. Παρόλα αυτά οι Έλληνες στρατιώτες αγωνίστηκαν με πάθος, έχυσαν ατελείωτους ποταμούς αίματος, βίωσαν απέραντο πόνο και οδύνη. Η ιαχή «ΑΕΡΑ» των Ελλήνων πολεμιστών αντηχούσε στα Ηπειρώτικα βουνά και γέμιζε φόβο και τρόμο τις ψυχές των φασιστικών ορδών του Μουσολίνι.
Σε όλες τις μάχες που διεξήχθησαν οι Έλληνες στρατιώτες πολέμησαν με περίσσιο ηρωισμό. Τα ανάλογα παραδείγματα και γεγονότα είναι λίγο πολύ γνωστά σε όλους και αδιαμφισβήτητα. Εκείνο που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι οι συνέπειες αυτών των γεγονότων καθώς και ο αντίκτυπός τους στην παγκόσμια κοινή γνώμη. Σημαίνουσες προσωπικότητες της περιόδου αυτής μίλησαν με θαυμασμό για τα κατορθώματα των Ελλήνων και αυτά που είπαν γράφτηκαν με χρυσά γράμματα στις σελίδες της Ιστορίας.
Ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος διήρκησε από 28 Οκτωβρίου 1940 μέχρι 26 Μαρτίου 1941. Ο αγώνας όμως έγινε άνισος, όταν επιτέθηκε η πανίσχυρη Γερμανική πολεμική μηχανή. Η Γερμανική επίθεση κατά της Ελλάδας στις 6 Απριλίου 1941 λύτρωσε τελικά τις Ιταλικές δυνάμεις από την ήττα που υπέστησαν στα ηπειρωτικά βουνά, σε ένα τραχύ εδαφοκλιματολογικό περιβάλλον. Το Μάιο του 1941 ολόκληρη η Ελλάδα βρέθηκε υπό τον απόλυτο έλεγχο των Δυνάμεων του Άξονα και γνώρισε τις φρικαλεότητες μιας στυγνής κατοχής. Για τρεισήμισι περίπου χρόνια ο Ελληνικός λαός είχε την πιο απάνθρωπη μεταχείριση από τους Γερμανοϊταλούς κατακτητές και τους τότε συμμάχους τους.
Παρόλα αυτά η Ελληνική ψυχή παρέμεινε υπερήφανη και αδούλωτη περιφρονώντας τους βαρβάρους. Οι κατακτητές διέπραξαν ανήκουστα εγκλήματα σε βάρος της χώρας μας. Αυτός υπήρξε ο μεγάλος Ελληνικός αγώνας που άρχισε την 28η Οκτωβρίου 1940. Ένας αγώνας με πανανθρώπινο χαρακτήρα που σήμερα γιορτάζουμε. Η επέτειος του «ΟΧΙ» πρέπει να έχει ένα σοβαρό σκοπό: να μας διδάξει, να διδάξει την νεότερη γενιά πως ο άνθρωπος υπερασπίζεται τα ιερά και τα όσια όταν αυτά απειλούνται, πως ο άνθρωπος παραμένει ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ. Την Επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940 δεν πρέπει να την προσπερνάμε επιπόλαια και χωρίς Εθνική έξαρση. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι μόνο με την Εθνική ενότητα και την ιστορική μνήμη του λαού μας και το δημοκρατικό πολίτευμα της χώρας μας θα διαφυλάξουμε αυτή την Ιερή Πατρίδα….την Ελλάδα μας.
Επιμέλεια:
Μπουλαζέρης Γιάννης, Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ